JSON چیست به زبان ساده؟ آموزش JSON، YAML و CSV برای وایب‌کدینگ

۲۴ آبان ۱۴۰۵ · ۲۰:۲۱ دقیقه

فصل‌های ویدیو

درباره‌ی این ویدیو

یه ویرگول اضافه و کل فایل از کار می‌افته؛ فارسی توی اکسل به‌هم می‌ریزه؛ صفر اول شماره غیب می‌شه. این سه تا یه ریشه دارن: شکلِ داده.توی این ویدیو هر فایل JSON رو با یه نگاه می‌خونین، و آخرش یه ترفند می‌بینین که داده رو دقیقاً همون شکلی که می‌خواین از ایجنت بگیرین.

JSON چیست به زبان ساده؟ JSON، YAML و CSV سه شکل نوشتن داده‌ان، و هر سه مثل یه فرمن: هر خونه یه اسم داره (کلید) و یه مقدار. اگه با Claude Code، Codex یا Antigravity اپ می‌سازین، این آموزش قدم به قدم نشون می‌ده: یه فایل JSON رو چطور بخونین (کلید توی دابل کوتیشن، دونقطه، ویرگول بین خونه‌ها ولی نه بعد از آخری)، شش نوع مقدار و اینکه چرا یه false توی کوتیشن تیک یه کار رو روشن می‌کنه، شمارهٔ موبایل توی JSON، لیست و فرم توی فرم و آدرس دادن دقیق به ایجنت، خطای JSON و خوندن پیامش با شمارهٔ خط و ستون، parse و stringify و خطای معروف object Object، فایل‌های تنظیمات خود ایجنت‌ها (settings.json توی Claude Code و فایل TOML توی Codex)، YAML چیست و تله‌هاش (Tab، «مشکل نروژ»، دونقطه)، CSV چیست، باز کردن فایل CSV در اکسل بدون به‌هم‌ریختن فارسی (UTF-8 و BOM) و بدون حذف شدن صفر اول، اینکه خود ایجنت‌ها پشت صحنه با JSON ابزار صدا می‌زنن، و سه عادت برای دادن داده به ایجنت. آخرش با یه فرم خالی به اسم JSON Schema، جواب ایجنت رو هر بار دقیقاً همون شکلی که می‌خواین می‌گیرین، و جلوی دادهٔ خراب رو توی backend هم می‌گیرین.

این ویدیو قسمت ششم سری «آموزش‌های پایه برای وایب‌کدینگ» هستش، بعد از وایب‌کدینگ چیه، Git، ترمینال، API، وب‌اپ و HTTP.

قسمت قبل، HTTP: https://youtu.be/h4cAG1vg8Hgآدرس آب‌وهوایی که توی قدم ۶ دوباره باز می‌کنیم (Open-Meteo، از قسمت API؛ رایگان و بدون کلید): https://api.open-meteo.com/v1/forecast?latitude=49.28&longitude=-123.12&current=temperature_2mپلی‌لیست آموزش‌های پایه برای وایب‌کدینگ: https://www.youtube.com/playlist?list=PLSLBX8B5NOcI

سؤالی دارین؟ همین الان توی کامنت‌ها بپرسین.اگه این ویدیو به کارتون اومد لایک کنین، کانال رو سابسکرایب کنین و برای دوستاتون هم بفرستین که اونا هم یاد بگیرن.

Mr MP | هوش مصنوعی و کسب‌وکارhttps://mrmp.pro

اعتبار لوگوها و داده:Claude Code is a trademark of Anthropic, PBC; Codex is a trademark of OpenAI; Google Antigravity, Google Chrome and Google Sheets are trademarks of Google LLC.Microsoft Excel, Microsoft Word, Notepad and Visual Studio Code are trademarks of the Microsoft group of companies; GitHub is a trademark of GitHub, Inc.Python is a trademark of the Python Software Foundation; Node.js is a trademark of the OpenJS Foundation; Docker is a trademark of Docker, Inc.Their logos are shown only to name these products, with no affiliation or endorsement.Weather data by Open-Meteo.com (CC BY 4.0).

#JSON #وایب_کدینگ #ClaudeCode

متن کامل ویدیو

نمایش

یه ویرگول. فقط یه ویرگول اضافه، ته یه خط از فایل تنظیمات، و کل فایل از کار می‌افته. یا یه فایل اکسل که همهٔ فارسی‌هاش شده یه مشت علامت عجیب. یا یه شمارهٔ موبایل که صفر اولش غیب شده. این سه تا اتفاق، یه ریشه دارن: شکلِ داده. تا آخر همین ویدیو بهتون قول می‌دم: هر فایل JSON رو با یه نگاه می‌خونین؛ اون یه کاراکتری که کل فایل رو می‌شکنه، خودتون پیدا می‌کنین؛ تله‌های نامرئی YAML رو می‌شناسین؛ فارسیِ به‌هم‌ریخته توی اکسل رو درست می‌کنین؛ می‌بینین خودِ ایجنت‌ها (Agent) پشت صحنه با چه زبونی کار می‌کنن؛ و آخر ویدیو، یه ترفند نشونتون می‌دم که داده رو هر بار دقیقاً همون شکلی که می‌خواین، از ایجنت تحویل بگیرین. بریم که شروع کنیم!

توی قسمت قبل، نامه‌های HTTP رو خط به خط خوندیم، و قول دادیم بریم سراغ چیزی که توی خیلی از این نامه‌ها نوشته می‌شه: JSON و داده. کلاد کد (Claude Code)، کدکس (Codex: ابزار کدنویسی شرکت اوپن‌ای‌آی) و آنتی‌گرویتی (Antigravity: ابزار گوگل) هر روز با داده کار می‌کنن: جواب یه ای‌پی‌آی (API: راه وصل شدن برنامه‌ها) رو می‌خونن، یه فایل تنظیمات رو عوض می‌کنن، یا یه فایل اکسل رو براتون تحلیل می‌کنن. و وقتی یه جای کار می‌لنگه، یکی از اولین جاهایی که باید نگاه کنین، شکل همین داده‌ست.

توی این ویدیو قدم به قدم می‌ریم جلو: اول JSON، از الفبا تا خطاهاش؛ بعد YAML و CSV، با دردسرهای اکسل؛ و آخرش، اینکه خودِ ایجنت‌ها چطوری داده می‌خونن. داده چیه؟ هر چیزی که یه برنامه باید یادش بمونه، یا برای یه برنامهٔ دیگه بفرسته؛ مثلاً یه کار توی اپ لیست کارها، با عنوان «خرید نان»، که هنوز انجام نشده. برنامه این داده رو توی حافظهٔ خودش، به شکل خودش نگه می‌داره. ولی وقتی می‌خواد ذخیره‌ش کنه، یا توی نامهٔ HTTP برای یه برنامهٔ دیگه بفرسته، باید اون رو به شکل متن بنویسه؛ و اینجا یه قرار لازمه.

اگه بنویسه «خرید نان، هنوز نه»، شما می‌فهمین؛ ولی برنامهٔ اون طرف از کجا بدونه کدوم تیکه عنوانه و کدوم وضعیت؟ برای همین داده رو مثل یه فرم می‌نویسیم: هر خونه یه اسم داره و یه مقدار، و هر کی بخونتش، می‌دونه چی کجاست. همین فرم، تا آخر ویدیو باهامون می‌مونه. سه تا شکل معروف برای نوشتن این فرم‌ها هست. JSON رو بیشتر وقتی می‌بینین که برنامه‌ها با هم حرف می‌زنن. YAML رو توی فایل‌های تنظیماتی که آدم‌ها دستی می‌نویسن. و CSV داده رو مثل یه جدول اکسل نگه می‌داره.

خب، JSON چیه؟ مخفف سه کلمهٔ انگلیسیه: «نشانه‌گذاری آبجکت‌های JavaScript». از JavaScript اومده، ولی امروز تقریباً هر زبون برنامه‌نویسی می‌خونتش و می‌نویسدش. خودش یه متن سادهٔ معمولیه؛ با Notepad هم باز می‌شه. یادتونه جوابی که قسمت قبل از سرور لیست کارها برگشت؟ توی اون پاکت، همین یه خط بود: یه لیست، با یه کار توش، که سه تا خونه داره. اولش شلوغ به نظر میاد، ولی همون فرمه که فشرده نوشته شده. همین رو با فاصله و خط‌های جدا بنویسین، خوندنش برای شما خیلی راحت‌تر می‌شه، و برای برنامه فرقی نمی‌کنه؛ فاصله و خط اضافه، توی JSON معنی نداره.

فارسی هم مشکلی نداره: استاندارد JSON می‌گه برای جابه‌جایی بین برنامه‌ها، باید با UTF-8 نوشته بشه، کدگذاری‌ای که فارسی رو هم داره. یه کار برای امروز: پروژه‌ای که ایجنت براتون ساخته رو باز کنین، و دنبال فایل‌هایی بگردین که اسمشون به .json تموم می‌شه. احتمالاً چند تا پیدا می‌کنین. یه JSON رو چطوری بخونیم؟ مثل همون فرم. آکولاد باز و بسته، دور یه فرم کامل می‌شینن. توی فرم، هر خط یه خونه‌ست: اول اسم خونه، که بهش می‌گن کلید، توی دابل کوتیشن؛ بعد دونقطه؛ بعد مقدار.

مثلاً title، دونقطه، «خرید نان». بین خونه‌ها ویرگول می‌ذارین، ولی بعد از آخرین خونه، نه. این قانون رو یادتون بمونه؛ قدم هفت دوباره بهش می‌رسیم. دو تا جایی که خیلی‌ها اشتباه می‌کنن. یک: بین کلید و مقدار دونقطه‌ست، نه نقطه‌ویرگول. دو: کلید همیشه توی دابل کوتیشنه. توی کد JavaScript، آبجکت رو بدون کوتیشن هم می‌نویسن، و خیلی شبیه JSON به نظر میاد؛ ولی JSON نیست. پس اگه ایجنت چیزی ساخت که قراره JSON باشه و کلیدهاش کوتیشن نداشتن، ایراد همون‌جاست. ترتیب خونه‌ها هم مهم نیست؛ برنامه هر خونه رو با اسمش پیدا می‌کنه.

توی خونه‌های این فرم، فقط شش نوع مقدار می‌شه نوشت. متن، توی دابل کوتیشن، مثل «خرید نان». عدد، بدون کوتیشن، مثل یک. درست یا غلط، یعنی true یا false، بدون کوتیشن و با حروف کوچیک؛ مثل یه تیک. null، یعنی این خونه رو عمداً خالی گذاشتیم؛ مثلاً این کار هنوز تاریخ نداره. و دو تا ظرف: یه فرم دیگه، و یه لیست، که قدم بعد می‌بینیمشون. حالا یه اشتباه که توی کدهای ساخته‌شده با هوش مصنوعی کم نیست: کوتیشن اضافه. عدد یک، با یکی که توی کوتیشن نوشته شده، فرق داره؛ اولی عدده، دومی متن.

false هم با یه false که توی کوتیشن نوشته شده فرق داره. اگه done به شکل متن برسه، JavaScript هر متن غیرخالی رو «درست» حساب می‌کنه، و کاری که انجام نشده، تیک می‌خوره. پس اگه یه تیک خودش روشن شد، اول ببینین مقدارش کوتیشن داره یا نه. برعکسش هم هست: چیزهایی که شبیه عددن، ولی عدد نیستن؛ مثل شمارهٔ موبایل یا کد پستی. اگه شمارهٔ موبایل رو بی‌کوتیشن بنویسین، JSON اصلاً قبولش نمی‌کنه، چون عدد نمی‌تونه با صفر اضافه شروع بشه. قانونش ساده‌ست: اگه قرار نیست باهاش حساب کنین، متنه و می‌ره توی کوتیشن.

لیست رو با کروشه باز و بسته می‌نویسن، و چند تا مقدار رو به ترتیب نگه می‌داره؛ مثلاً برچسب‌های یه کار: «خرید» و «فوری». فرم توی فرم یعنی مقدار یه خونه، خودش یه فرم کامل باشه؛ مثل یه برگهٔ کوچیک که به فرم اصلی منگنه کردن. مثلاً اینکه این کار مال کدوم لیسته: یه فرم کوچیک، با آی‌دی و اسم خودش. جوابی که قسمت قبل دیدیم هم یه لیست از فرم‌ها بود؛ یه دسته فرم، که هر کدومش یه کاره. پس یه JSON می‌تونه با کروشه هم شروع بشه. و مهم‌ترین مهارت این قدم: آدرس دادن.

برنامه برای رسیدن به یه مقدار، مسیرش رو می‌ره: از دستهٔ کارها، فرم اول، و توش خونهٔ title. فقط حواستون باشه، شمارش از صفر شروع می‌شه؛ فرم اول، شمارهٔ صفره. اگه کد دنبال خونه‌ای بگرده که توی مسیر نیست، همون خطایی رو می‌بینین که قسمت قبل توی ترمینال (Terminal: جای تایپ دستور) backend دیدیم: Cannot read properties of undefined. مسیر رو که بلد باشین، از ایجنت دقیق‌تر کار می‌خواین. به جای «دما رو نشون بده»، بگین: «از جواب، توی current، خونهٔ temperature رو نشون بده».

امتحانش کنین: آدرس آب‌وهوای قسمت ای‌پی‌آی رو دوباره توی مرورگر باز کنین، و همین مسیر رو با چشم خودتون پیدا کنین. JSON خیلی سخت‌گیره: یه کاراکتر اشتباه، و برنامه کل فایل رو کنار می‌ذاره. بیشترِ خرابی‌ها از این پنج تاست: ویرگول بعد از آخرین خونه؛ ویرگولی که جا افتاده؛ تک‌کوتیشن به جای دابل کوتیشن؛ کلید بدون کوتیشن؛ و کامنت، که JSON اصلاً نداره. یکی هم به چشم نمیاد: JSON فقط کوتیشن صافِ کیبورد رو قبول می‌کنه، و Word موقع تایپ، کوتیشن‌ها رو خمیده می‌کنه؛ به چشم شما یکی‌ان، برای برنامه نه.

پس JSON رو توی Notepad یا یه ویرایشگر کد بنویسین. فایل تنظیمات ایجنت‌ها هم همین‌قدر سخت‌گیره. مستندات کلاد کد می‌گه یه کامنت یا یه ویرگول اضافه توی فایل تنظیماتش خطاست، و کلاد کد دفعهٔ بعد، همون اول باز شدن، خبر می‌ده که فایل خرابه. چند تا فایل خاص، مثل تنظیمات VS Code، کامنت رو قبول می‌کنن؛ یه فایل JSON معمولی، نه. خبر خوب: پیام خطا جای ایراد رو نشون می‌ده. اینجا می‌گه توی خط چهار، ستون یک، منتظر یه کلید توی دابل کوتیشن بوده، و آکولاد بسته دیده. ایراد معمولاً درست قبل از همون‌جاست: ویرگولِ ته خط سه.

پس وقتی ایجنت یه فایل JSON رو عوض کرد، ازش بخواین خودش چک کنه که فایل هنوز خونده می‌شه. و اگه خطا دیدین، پیام رو با شمارهٔ خط و ستونش بهش بدین. یه فرم روی کاغذ، با فرمی که توی حافظهٔ برنامه‌ست، فرق داره. جوابی که از سرور می‌رسه، فقط متنه: یه ردیف حرف، پشت سر هم، که برنامه هنوز هیچ خونه‌ای توش نمی‌بینه. پس اول از اول تا آخر می‌خونتش، و هر مقدار رو توی خونهٔ خودش، روی یه فرم توی حافظه، می‌نویسه. حالا هر خونه رو با اسمش پیدا می‌کنه. به این خوندن و فرم ساختن می‌گن parse؛ توی JavaScript، با JSON.parse، یا همون response.json() که قسمت قبل دیدیم.

برعکسش هم هست: قبل از اینکه فرم بره توی پاکت، برنامه دوباره به شکل متن می‌نویسدش. به این کار می‌گن stringify، یعنی «متن کردن»، چون توی برنامه‌نویسی به متن می‌گن string؛ همون JSON.stringify که قسمت قبل، توی درخواست POST دیدیم. دو تا خطای معروف هم از همین‌جا میان. اولی رو شاید روی صفحهٔ یه اپ دیده باشین: جای عنوان یه کار، نوشته [object Object]، توی کروشه. یعنی کد، کل فرمِ توی حافظه رو وسط یه جمله گذاشته، و نگفته کدوم خونه‌ش رو نشون بده؛ JavaScript هم فقط می‌نویسه که این یه آبجکته، یعنی یه فرمِ توی حافظه.

دومی برعکسه: کد، فرمی رو که قبلاً parse شده، دوباره parse می‌کنه؛ مثل اینکه بخواد کاغذی رو بخونه که دیگه کاغذ نیست. JavaScript اون فرم رو اول به همون متن [object Object] تبدیل می‌کنه، و بعد خطا می‌ده. راه هر دو: به ایجنت بگین دقیقاً کدوم خونه رو نشون بده، مثلاً title؛ و داده‌ای که یه بار parse شده، دوباره parse نکنه.

JSON رو توی فایل‌های خودِ پروژه هم زیاد می‌بینین. مثلاً package.json، که اسم پروژه و ابزارهاش توشه؛ قسمت پکیج‌ها کامل سراغش می‌ریم. ایجنت‌ها هم تنظیماتشون رو توی همین فایل‌ها نگه می‌دارن. کلاد کد یه فایل settings.json داره، که می‌گه چه کارهایی بدون پرسیدن مجازه و چه کارهایی ممنوع. ابزارهایی که به ایجنت وصل می‌کنین هم، توی کلاد کد و آنتی‌گرویتی، توی یه فایل JSON تعریف می‌شن. کدکس ولی تنظیماتش رو با یه دست‌خط دیگه می‌نویسه، به اسم TOML: هر خط یه اسم، یه مساوی، و یه مقدار.

برای این فایل‌ها دو تا عادت داشته باشین. یک: قبل از اینکه ایجنت یه فایل تنظیمات رو عوض کنه، یه commit بگیرین، که اگه خراب شد، با یه دستور برگردین؛ همون که قسمت Git دیدیم. دو: اگه توی یکی از این فایل‌ها کلید یا رمز هست، اون فایل رو روی گیت هاب (GitHub) نبرین؛ قسمت امنیت کامل بهش می‌رسیم. حالا YAML: همون فرم، با یه دست‌خط خلوت‌تر. آکولاد و کروشه نداره، و بیشتر وقت‌ها کوتیشن هم نمی‌خواد. هر خط یه کلید، دونقطه و مقدار؛ و فاصلهٔ اول خط، جای آکولاد، نشون می‌ده هر خونه مال کدوم فرمه.

هر خونهٔ یه لیست با یه خط تیره شروع می‌شه، و برخلاف JSON، می‌تونین بعد از علامت هشتگ کامنت بنویسین. YAML رو برای آدم‌ها ساختن، که راحت بخونن و دستی بنویسن. برای همین بیشتر توی فایل‌های تنظیمات پیداش می‌کنین؛ مثلاً فایل‌هایی که کارهای خودکار گیت هاب رو تعریف می‌کنن، یا فایل Docker Compose. خودِ ایجنت‌ها هم YAML می‌خونن. توی کلاد کد، کدکس و آنتی‌گرویتی، هر skill یه فایله که با چند خط YAML شروع می‌شه؛ مهم‌ترینش یه توضیحه، که ایجنت از روی همون تصمیم می‌گیره کی سراغش بره.

و یه نکتهٔ جالب: تقریباً هر فایل درستِ JSON، یه فایل درستِ YAML هم هست؛ YAML شکل JSON رو هم می‌فهمه. ولی همین راحتی، تله هم داره. اولیش نامرئیه: Tab. توی YAML، فاصلهٔ اول خط رو باید با Space بذارین؛ Tab اصلاً مجاز نیست. و چون فاصله‌ها معنی دارن، یه فاصلهٔ کم یا زیاد می‌تونه یه خونه رو از فرمش بیرون بندازه، بی‌اینکه به چشم بیاد. دومیش حدس زدنه. YAML خودش حدس می‌زنه هر مقدار چیه، و بعضی ابزارهای پرکاربرد، مثل خوانندهٔ معروف YAML توی پایتون (Python: یه زبان برنامه‌نویسی)، هنوز قانون‌های نسخهٔ قدیمی رو دارن، و اونجا no رو false می‌خونن.

اسمش رو گذاشتن «مشکل نروژ»، چون کد کشور نروژ NO هست، و تبدیل می‌شه به «نه». نسخهٔ پایتون سه ممیز ده، می‌شه سه ممیز یک. حتی ساعت ده و نیم، بی‌کوتیشن، می‌شه عدد ششصد و سی! سومیش دونقطه‌ست: اگه وسط یه متن، دونقطه و بعدش فاصله بیاد، YAML فکر می‌کنه یه کلید تازه شروع شده، و خطا می‌ده. برای دو تای آخر، هر جا شک دارین، متن رو بذارین توی کوتیشن. و برای هر سه، به ایجنت بگین: «این فایل YAML رو چک کن؛ Tab نداشته باشه، و هر مقداری که ممکنه اشتباه حدس زده بشه، توی کوتیشن باشه».

شکل سوم، CSV: مخفف یه عبارت انگلیسی، یعنی «مقدارهایی که با ویرگول جدا شدن». یه فایل متنیه که هر خطش یه ردیف جدوله. خط اول معمولاً اسم ستون‌هاست، یعنی همون اسم خونه‌های فرم؛ و هر خط بعدی، یه فرمه که صاف روی یه خط نوشته شده، و خونه‌هاش رو ویرگول از هم جدا می‌کنه. CSV زبون مشترک جدول‌هاست. اکسل و Google Sheets بازش می‌کنن و باهاش خروجی می‌دن، و خیلی از سرویس‌ها، حتی بعضی بانک‌ها، گزارش‌هاشون رو همین‌طوری می‌دن. دو تا محدودیت داره. یک: CSV فقط جدوله؛ فرم توی فرم یا لیست توی یه خونه، توش جا نمی‌شه.

پس وقتی از ایجنت می‌خواین یه JSON رو به CSV تبدیل کنه، بگین با خونه‌های تودرتو چیکار کنه؛ مثلاً اسم لیست بشه یه ستون جدا. دو: CSV هیچ نوعی نمی‌شناسه. همه‌چی متنه، و false اونجا فقط پنج تا حرفه. یه قانون ریز هم داره: اگه خودِ یه مقدار ویرگول داشته باشه، مثل قیمتی که سه‌رقم‌سه‌رقم با ویرگول جدا شده، باید بره توی دابل کوتیشن؛ وگرنه یه ستون، سه تا ستون می‌شه.

حالا مشکل معروف: یه فایل CSV رو که فارسی داره، توی اکسل باز می‌کنین، و به جای فارسی یه مشت علامت عجیب می‌بینین. فارسی این فایل با UTF-8 نوشته شده، و اکسل معمولاً فقط وقتی اینو می‌فهمه که اول فایل یه علامت کوچیک و نامرئی باشه، به اسم BOM. دو تا راه دارین. یک: فایل رو با دوبار کلیک باز نکنین؛ توی اکسل، از تب Data، گزینهٔ From Text/CSV رو بزنین، و توی File Origin، UTF-8 رو انتخاب کنین. دو: اگه این فایل رو اپ خودتون می‌سازه، به ایجنت بگین: «CSV رو UTF-8 با BOM بنویس، که اکسل فارسیش رو درست نشون بده».

مشکل دوم بی‌صداتره. اکسل موقع باز کردن CSV، هر چی شبیه عدده رو عدد می‌کنه. شمارهٔ موبایل صفر اولش رو از دست می‌ده، و یه عدد بلند، مثل شمارهٔ کارت شونزده‌رقمی، بعد از رقم پونزدهم صفر می‌شه. اگه همون فایل رو از اکسل ذخیره کنین، عدد اصلی از دست رفته. راهش: توی همون From Text/CSV، این ستون‌ها رو Text کنین. توی نسخه‌های جدید اکسل هم، می‌تونین از تنظیمات، بخش Data، این تبدیل خودکار رو خاموش کنین. و از اول، همون قانون قدم پنج: چیزی که باهاش حساب نمی‌کنین، متنه.

بریم پشت صحنه. خودِ ایجنت‌ها هم با JSON کار می‌کنن. مدل هوش مصنوعی خودش فایلی باز نمی‌کنه و دستوری اجرا نمی‌کنه؛ فقط متن می‌نویسه. وقتی کلاد کد، کدکس یا آنتی‌گرویتی می‌خوان یه فایل رو بخونن یا یه دستور رو اجرا کنن، مدلی که پشتشونه یه فرم پر می‌کنه: اسم ابزار و ورودی‌هاش، به شکل JSON. بعد خودِ برنامه همون فرم رو اجرا می‌کنه. هر ابزار هم یه فرم خالی داره که می‌گه چه خونه‌هایی لازمه؛ همین فرم خالی، ترفند آخر ماست. وقتی هم ایجنت با ام‌سی‌پی (MCP) به یه سرویس بیرونی وصل می‌شه، پیام‌هاشون JSON هست؛ قسمت ام‌سی‌پی کامل می‌بینیمش.

وقتی شما به ایجنت داده می‌دین، سه تا عادت کمک می‌کنه. یک: شکل داده رو بگین و یه نمونهٔ کوچیک بدین؛ مثلاً خط اول CSV، چند تا ردیف، و اینکه هر ستون یعنی چی. دو: فایل بزرگ رو توی چت کپی نکنین؛ آدرس فایل رو بدین، و بخواین یه اسکریپت کوچیک بنویسه که بخونتش و عددها رو حساب کنه. سه: قبل از دادن هر داده‌ای، کلید، رمز و اطلاعات شخصی رو ازش پاک کنین. و حالا ترفندی که اول ویدیو قولش رو دادم: فرم خالی رو خودتون بدین. فرض کنین از ایجنت می‌خواین کارهای یه پیام رو دربیاره.

یه بار خونه رو title می‌نویسه، یه بار name، یه بار هم یه متن معمولی می‌ده؛ و برنامه‌ای که این جواب رو می‌خونه، هر بار یه جور خراب می‌شه. راهش یه فرم خالیه، به اسم JSON Schema: یه JSON که می‌گه فرم پرشده چه خونه‌هایی داره، هر خونه چه نوعیه، و کدوم‌ها اجباری‌ان. مثلاً title، متن و اجباری؛ done، درست یا غلط، و اجباری. این فرم خالی رو به کلاد کد، کدکس یا آنتی‌گرویتی بدین و بگین: «جوابت فقط JSON باشه، دقیقاً با همین فرم». اگه کلاد کد یا کدکس رو با یه دستور یه‌خطی توی ترمینال اجرا می‌کنین، یه گزینه هم دارن که جواب رو با همین فرم چک می‌کنه؛ توی آنتی‌گرویتی، فرم رو توی پیامتون بذارین.

همین فرم خالی جلوی دادهٔ خراب رو هم می‌گیره. از ایجنت بخواین backend هر درخواستی رو با فرمش چک کنه، و اگه جور نبود، با همون کد چهارصد که قسمت قبل دیدیم جواب بده و بگه کدوم خونه ایراد داره. این‌طوری یه false که توی کوتیشن نوشته شده، یا عنوانی که خالیه، اصلاً به دیتابیس نمی‌رسه. پس بیاین مرور کنیم. داده، وقتی از یه برنامه بیرون می‌ره، مثل یه فرم نوشته می‌شه. توی JSON، آکولاد دور فرمه و کروشه دور لیست؛ کلید توی دابل کوتیشن، بعد دونقطه و مقدار، و ویرگول بین خونه‌ها، ولی نه بعد از آخری.

شش نوع مقدار داره، و یه کوتیشن اضافه، عدد رو متن می‌کنه. YAML همون فرمه، با فاصله به جای آکولاد؛ مراقب Tab و حدس‌هاش باشین. CSV جدوله؛ توی اکسل، از راه From Text/CSV بازش کنین. و ایجنت‌ها خودشون با همین فرم‌ها کار می‌کنن؛ هر وقت داده رو دقیق می‌خواین، فرم خالیش رو بهشون بدین. اگه این ویدیو به کارت اومد، لایک کن تا یادت نرفته. سؤالی داری؟ همین الان توی کامنت‌ها بپرس. یادت نره سابسکرایب کنی، و برای دوستات هم بفرست که اونا هم یاد بگیرن. توی قسمت بعدی مفاهیم پایه، می‌ریم سراغ دیتابیس: جایی که اپ، همهٔ این فرم‌ها رو نگه می‌داره. می‌بینمتون.